प्रिय विद्यार्थियों, इस पोस्ट में UGC NET DEC 2024 PYQs Part – 1 का उत्तर सह प्रश्न है। जो मुख्यतः संस्कृत की विविध प्रतियोगी परिक्षाओं NET JRF, TGT PGT तथा विश्वविद्यालय स्तरीय परीक्षाओं के लिए अत्यंत उपयोगी है।
Q1. “कातरा येऽप्यशक्ता वा नोत्साहस्तेषु जायते” इति कस्य वचनम् ?
क). विदूषकस्य
ख). काञ्चुकीयस्य
ग). राज्ञः उदयनस्य
घ). यौगन्धरायणस्य
✅ सही उत्तर:- ख). काञ्चुकीयस्य
Q2. परस्परं समुचितं मेलयत –
List-I |
List-2 |
A. तनुयाताम् |
I. लुट् |
B. तनितास्थ |
II. लोट् |
C. तनुताम् |
III. आशीर्लिङ् |
D. तन्यास्ताम् |
IV. विधिलिङ् |
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A-IV, B-II, C-I, D-III
ख). A-III, B-I, C-II, D-IV
ग). A-III, B-II, C-I, D-IV
घ). A-IV, B-I, C-II, D-III
✅ सही उत्तर:- घ). A-IV, B-I, C-II, D-III
Q3. एषु कस्य भक्त्या शुश्रूषया वा ब्रह्मलोकः प्राप्यते ?
क). आचार्यस्य
ख). पितुः
ग). मातुः
घ). प्रजानाम्
✅ सही उत्तर:- क). आचार्यस्य
Q4. ज्ञाततालिङ्गकानुमित्या ज्ञानस्य प्रामाण्यं कः गृह्णाति?
क). प्रभाकरमिश्रः
ख). मुरारिमिश्रः
ग). कुमारिलभट्टः
घ). जयन्तभट्टः
✅ सही उत्तर:- ग). कुमारिलभट्टः
Q5. रुद्रदाम्नः गिरनाराभिलेखे आहत्य कति वाक्यानि सन्ति ?
क). विंशतिः
ख). अष्टौ
ग). षट्
घ). द्वादश
✅ सही उत्तर:- क). विंशतिः
Q6. गतिबुद्धिसूत्रस्थवार्त्तिकानि सिद्धान्तकौमुद्युक्तक्रमेण व्यवस्थापयत –
A. आदिखाद्योर्न
B. नीवह्योर्न
C. नियन्तृकर्तृकस्य वहेरनिषेधः
D. भक्षेरहिंसार्थस्य न
E. जल्पितप्रभृतीनामुपसंख्यानम्
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). B, C, A, D, E
ख). C, B, D, A, E
ग). E, B, C, A, D
घ). E, C, B, D, A
✅ सही उत्तर:- क). B, C, A, D, E
Q7. रसात्मवादसन्दर्भे आनन्दवर्धन-अभिनवगुप्त-मम्मट-महिमभट्ट-विश्वनाथानां क्रमशः मतानि भवन्ति –
A. काव्यस्यात्मनि रसादिरूपे न कस्यचिद्विमतिः
B. ये रसस्याङ्गिनो धर्माः
C. वाक्यं रसात्मकं काव्यम्
D. काव्यस्यात्मा स एवाऽर्थः
E. रसेनैव सर्वं जीवति काव्यम्
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). D, E, B, A, C
ख). D, E, C, B, A
ग). D, E, C, A, B
घ). B, D, C, A, E
✅ सही उत्तर:- क). D, E, B, A, C
Q8. स्वधाकारपूर्वकम् अन्नं प्रदीयते-
क). देवेभ्यः
ख). पितृभ्यः
ग). अतिथिभ्यः
घ). गुरुभ्यः
✅ सही उत्तर:- ख). पितृभ्यः
Q9. परस्परं समुचितं मेलयत –
List-I |
List-II |
A. प्राशस्त्यनिन्दातरपरं वाक्यम् |
I. निषेधः |
B. विधेयार्थपरिच्छेदकतयार्थवत्त्वम् |
II. अर्थवादः |
C. एकाङ्गानुवादेन विधीयमानयोरङ्गयोरन्तराले विहितत्वम् |
III. नामधेयः |
D. पुरुषस्य निवर्तकं वाक्यम् |
IV. संदंशः |
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A-II, B-I, C-III, D-IV
ख). A-II, B-III, C-IV, D-I
ग). A-II, B-IV, C-III, D-I
घ). A-II, B-I, C-IV, D-III
✅ सही उत्तर:- ख). A-II, B-III, C-IV, D-I
Q10. तात्पर्यनिर्णयलिङ्गानां क्रमं चिनुत –
A. अपूर्वता
B. अर्थवादः
C. अभ्यासः
D. उपपत्तिः
E. फलम्
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). C, A, E, B, D
ख). C, B, D, A, E
ग). B, C, D, E, A
घ). A, B, C, D, E
✅ सही उत्तर:- क). C, A, E, B, D
इसे भी पढ़ें :- साहित्यदर्पण Sahitya darpan MCQs
Q11. अङ्गभावनासम्बन्धिप्रकरणं भवति –
क). संदंशप्रकरणम्
ख). अवान्तरप्रकरणम्
ग). पाठप्रकरणम्
घ). महाप्रकरणम्
✅ सही उत्तर:- ख). अवान्तरप्रकरणम्
Q12. अधोलिखितेषु ऊष्माणो न भवन्ति –
A. व
B. र
C. ह
D. भ
E. ष
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, C, D केवलम्
ख). A, B, D केवलम्
ग). A, D, E केवलम्
घ). B, D, E केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). A, B, D केवलम्
Q13. “अणो द्व्यचः” इति सूत्रेण किं विधीयते ?
क). अण्
ख). फिन्
ग). फक्
घ). फिञ्
✅ सही उत्तर:- घ). फिञ्
Q14. “कस्मै देवाय हविषा विधेम” इति मकुटपादः कस्मिन् सूक्ते प्राप्यते?
क). वरुणसूक्ते
ख). विष्णुसूक्ते
ग). पुरुषसूक्ते
घ). हिरण्यगर्भसूक्ते
✅ सही उत्तर:- घ). हिरण्यगर्भसूक्ते
Q15. अन्नम्भट्टाभिमतहेत्वाभासभेदानां क्रमं चिनुत –
A. सत्प्रतिपक्षः
B. बाधितः
C. सव्यभिचारः
D. असिद्धः
E. विरुद्धः
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). C, B, D, A, E
ख). C, E, A, D, B
ग). C, E, A, B, D
घ). D, B, C, A, E
✅ सही उत्तर:- ख). C, E, A, D, B
Q16. चतुर्वर्णानां सजातीयादिस्त्रीषु व्यभिचारे दण्डप्रदाने सत्यवचनानि चिनुत –
A. सजातौ उत्तमो दण्डः
B. प्रातिलोम्ये वधः कार्यः
C. आनुलोम्ये उत्तमोत्तमः दण्डः
D. सङ्करस्य तु सम्मानम्
E. नीचजातिपुरुषेण स्त्रिया क्रियमाणे तस्याः तेन विवाहः
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). B, C केवलम्
ग). C, D केवलम्
घ). C, E केवलम्
✅ सही उत्तर:- क). A, B केवलम्
इसे भी पढ़ें :- UGC NET DEC 2025 PYQs Part – 1
Q17. देहात्मवादे “स्थूलोऽहं, कृशोऽहं, कृष्णोऽहम्” इत्यादौ कस्योपपत्तिः?
क). व्यधिकरणस्य
ख). सामानाधिकरण्यस्य
ग). अनाधिकरणस्य
घ). व्यधिकरणघटितसामानाधिकरण्यस्य
✅ सही उत्तर:- ख). सामानाधिकरण्यस्य
Q18. शुकनाशोपदेशाधारेण अधोलिखितेषु अनर्थपरम्परायाम् अन्तर्भवन्ति –
A. गर्भेश्वरत्वम्
B. अमानुषशक्तित्वम्
C. अविद्याव्याधित्वम्
D. अप्रतिमरूपत्वम्
E. द्रव्यलोलुपत्वम्
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, C, D केवलम्
ख). A, B, D केवलम्
ग). A, D, E केवलम्
घ). B, D, E केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). A, B, D केवलम्
Q19. अभिलेखे गुप्तकालीना लिपिः आसीत् ?
क). शारदा
ख). ब्राही
ग). मागधी
घ). अर्धमागधी
✅ सही उत्तर:- ख). ब्राही
Q20. परिसंख्यायाः दोषेषु परिगण्यते-
A. रूपहानिः
B. श्रुतहानिः
C. अप्राप्तबाधः
D. अश्रुतकल्पना
E. प्राप्तबाधः
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, B, C केवलम्
ख). C, D, E केवलम्
ग). B, D, E केवलम्
घ). A, D, E केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). B, D, E केवलम्
Q21. परस्परं समुचितं मेलयत –
List-I |
List-II |
A. सुनुयात |
I. लङ्लकारः |
B. सूयात् |
II. आशीर्लिङ्लकारः |
C. असोषत |
III. विधिलिङ्लकारः |
D. असुनुत |
IV. लुङ्लकारः |
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A-III, B-II, C-IV, D-I
ख). A-II, B-III, C-I, D-IV
ग). A-II, B-III, C-IV, D-I
घ). A-III, B-II, C-I, D-IV
✅ सही उत्तर:- क). A-III, B-II, C-IV, D-I
इसे भी पढ़ें :- UGC NET JUN 2025 PYQs Part – 1
Q22. अधोलिखितवाक्यांशान् संयोज्य यथोक्तश्लोकं रचयत ।
A. कृतः कृतार्थोऽस्मि
B. विलोकनेनैव तवामुना मुने!
C. निबृंहितांहसा
D. गिरोऽथ वा श्रेयसि केन तृप्यते
E. तथापि शुश्रूषरहं गरीयसीः
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, C, B, E, D
ख). A, C, D, E, B
ग). B, A, E, D, C
घ). B, A, C, E, D
✅ सही उत्तर:- घ). B, A, C, E, D
Q23. उपपुराणानि चिनुत –
A. शाम्बपुराणम्
B. वायुपुराणम्
C. वरुणपुराणम्
D. मारीचपुराणम्
E. ब्रह्मवैवर्तपुराणम्
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). A, B, C केवलम्
ख). C, D, E केवलम्
ग). A, C, D केवलम्
घ). B, C, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). A, C, D केवलम्
Q24. भागवतपुराणाभिमतपुराणलक्षणानां क्रमं चिनुत –
A. वंशानुचरितम्
B. अपाश्रयः
C. वंशः
D. हेतुः
E. संस्था
अधोलिखितविकल्पेषु समुचितमुत्तरं चिनुत-
क). B, D, C, E, A
ख). C, D, A, E, B
ग). C, A, E, D, B
घ). D, B, C, A, E
✅ सही उत्तर:- ग). C, A, E, D, B
Q25. किंवदन्त्याधारेण कालिदासः अन्तिमसमये कस्य राज्ञः राजत्वकाले वेश्यया हतः ?
क). भोजस्य
ख). कुमारदासस्य
ग). विक्रमादित्यस्य
घ). धनपालस्य
✅ सही उत्तर:- ख). कुमारदासस्य
आशा है कि आपको UGC NET DEC 2024 PYQs Part – 1 उपयोगी और जानकारीपूर्ण लगा होगा। ऐसी ही उपयोगी जानकारी और मार्गदर्शन के लिए जुड़े रहें gopath.in & boks.in के साथ आपका सहयोग और विश्वास ही हमारी प्रेरणा है।
इसे भी पढ़ें
