प्रिय विद्यार्थियों, इस पोस्ट में UGC NET JUN 2025 PYQs Part – 4 का उत्तर सह प्रश्न है। जो मुख्यतः संस्कृत की विविध प्रतियोगी परिक्षाओं NET JRF, TGT PGT तथा विश्वविद्यालय स्तरीय परीक्षाओं के लिए अत्यंत उपयोगी है।
Q76. “यशोमती”-कस्य पत्नी आसीत् ?
Q77. ऋग्वेदस्य व्याख्यापद्धतिषु पौर्वापर्यं निधारणीयम् –
A. वेङ्कटमाधवस्य व्याख्यापद्धतिः
B. उद्गीथस्य व्याख्यापद्धतिः
C. भट्टगोविन्दस्य व्याख्यापद्धतिः
D. सायणाचार्यस्य व्याख्यापद्धतिः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q78. अधोलिखितानि ब्रह्मसूत्राणि क्रमानुसारं समुपस्थापयत-
A. जन्माद्यस्य यतः
B. अथातो ब्रह्मजिज्ञासा
C. तत्तु समन्वयात्
D. शास्त्रयोनित्त्वात्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q79. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. मानवाः |
I. आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिश्च |
B. ओशनसाः |
II. त्रयी वार्ता दण्डनीतिश्च |
C. बाहस्पत्याः |
III. दण्डनीतिः |
D. कौटिल्यः |
IV. वार्ता दण्डनीतिश्च |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
Q80. अधस्तनेषु ङीप्-प्रत्ययस्य उदाहरणमस्ति –
Q81. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. मण्डनमिश्रः |
I. न्यायसारः |
B. भासर्वज्ञः |
II. तार्किकपरीक्षा |
C. वरदराजः |
III. विधिविवेकः |
D. गङ्गेशोपाध्यायः |
IV. तत्त्वचिन्तामणिः |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
Q82. मनुस्मृत्यनुसारं पितॄन् पितामहान् प्रपितामहांश्च केन नाम्ना वदन्ति ?
A. वसून् वदन्ति तु पितॄन् रुद्रांश्चैव पितामहान्
B. पितॄन् वदन्ति वसून् रुद्रांश्चैव प्रपितामहान्
C. प्रपितामहास्तथाऽऽदित्यान् श्रुतिरेषा सनातनी
D. नादित्यांश्च पितॄन् श्रुतिरेषा सनातनी
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
इसे भी पढ़ें :- भाषाविज्ञान के बहुविकल्पीय प्रश्न Bhashavijyan MCQs
Q83. चार्वाकदर्शनस्य प्रतिनिधिग्रन्थः कः ?
Q84. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. सौत्रान्तिकाः |
I. बाह्यार्थशून्यत्वं स्वीकुर्वन्ति |
B. वैभाषिकाः |
II. सर्वशून्यत्वं स्वीकुर्वन्ति |
C. योगाचाराः |
III. बाह्यार्थानुमेयं स्वीकुर्वन्ति |
D. माध्यमिकाः |
IV. बाह्यार्थप्रत्यक्षं स्वीकुर्वन्ति |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
Q85. अधोलिखितानाम् आचार्याणां यथोचितं कालक्रमं चिनुत-
A. वात्स्यायनः
B. जयन्तभट्टः
C. उदयनाचार्यः
D. उद्योतकरः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q86. सर्वदर्शनसङ्ग्रहे वर्णितान् बौद्धसम्प्रदायस्य भेदान् क्रमानुसारं समुपस्थापयत-
A. सौत्रान्तिकः
B. वैभाषिकः
C. योगाचारः
D. माध्यमिकः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q87. “अथातो ब्रह्मजिज्ञासा” इति सूत्रे शाङ्करभाष्यदृष्ट्या “अथ” शब्दस्य कोऽर्थः ?
Q88. अधोलिखितग्रन्थाः कालक्रमानुसारं स्थापनीयाः –
A. प्रौढमनोरमा
B. लघुमञ्जूषा
C. वाक्यपदीयम्
D. सिद्धहेमशब्दानुशासनम्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q89. अधोलिखिताः आचार्याः कालक्रमानुसारं स्थापनीयाः-
A. हर्षः
B. बिल्हणः
C. श्रीहर्षः
D. भट्टनारायणः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
Q90. ऋक्प्रातिशाख्याऽभिमते समानाक्षराणां सङ्ख्या अस्ति-
इसे भी पढ़ें :- UGC NET DEC 2025 PYQs Part – 1
COMPREHENSION:
अधोलिखितं परिच्छेदं पठित्वा तदाधारिताः प्रश्नाः समाधेयाः-
“अस्याङ्गिनो निर्विकल्पकस्य लयविक्षेपकषायरसास्वादलक्षणाश्चत्त्वारो विघ्नाः सम्भवन्ति । लयस्तावदखण्डवस्त्वनवलम्बेन चित्तवृत्तेर्निद्रा । अखण्डवस्त्वनवलम्बेन चित्तवृत्तेरन्यावलम्बनं विक्षेपः । लयविक्षेपाभावेऽपि चित्तवृत्ते रागादिवासनया स्तब्धीभावादखण्डवस्त्वनवलम्बनं कषायः । अखण्डस्त्वनवलम्बनेनापि चित्तवृत्तेः सविकल्पकानन्दास्वादनं रसास्वादः । समाध्यारम्भसमये सविकल्पकानन्दास्वादनं वा । अनेन विघ्नचतुष्टयेन विरहितं चित्तं निर्वातदीपवदचलं सदखण्डचैतन्यमात्रमवतिष्ठते यदा तदा निर्विकल्पकः समाधिरित्युच्यते ।”
Q91. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारम् अखण्डवस्त्वनवलम्बेनापि चित्तवृत्तेः सविकल्पकानन्दास्वादनं भवति –
Q92. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं लयविक्षेपाऽभावे सति रागादिवासनात् चित्तवृत्तेरखण्डवस्त्वलम्बने कः विघ्नः भवति –
Q93. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारम् अखण्डवस्त्वनवलम्बनेन चित्तवृत्तीनां निद्रायां सत्यां कः विघ्नः भवति ?
Q94. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं निर्विकल्पकसमाधौ वर्णितेषु चतुर्षु विघ्नेषु चतुर्थः विघ्नः भवति –
Q95. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं विघ्नचतुष्टयेन विरहिते चित्ते सति कः समाधिः भवति ?
COMPREHENSION:
अधोलिखितं परिच्छेदं पठित्वा तदाधारिताः प्रश्नाः समाधेयाः-
“विदर्भो नाम जनपदः तस्मिन्भोजवंशभूषणम्, अंशावतार इव धर्मस्य, अतिसत्त्वः, पुण्यश्लोकः पुण्यवर्मा नामासीत् । स पुण्यैः कर्मभिः प्राप्य पुरुषायुषम्, पुनरपुण्येन प्रजानामगण्यतामरेषु । तदनन्तरमनन्तवर्मा नाम तदायतिरवनिमध्यतिष्ठत् । स सर्वगुणैः समृद्धोऽपि दैवाद्दण्डनीत्यां नात्यादृतोऽभूत् । तमेकदा रहसि वसुरक्षितो नाम मन्त्रिवृद्धः पितुरस्य बहुमतः प्रगल्भवागभाषत् । तात ! सर्वेवात्मसम्पदभिजनात्प्रभृत्यन्यूनैवात्रभवति लक्ष्यते । बुद्धिश्च निसर्गपट्टी, कलासु, नृत्यगीतादिषु चित्रेषु च काव्यविस्तरेषु प्राप्तविस्तरा तवेतरेभ्यः प्रतिविशिष्यते । तथाप्यसावप्रतिपद्यात्मसंस्कारमर्थशास्त्रेषु, अनग्निसंशोधितेव हेमजातिर्नातिभाति बुद्धिः । बुद्धिहीनो हि भूभृदत्युच्छ्रितोऽपि परैरध्यारुह्यमाणमात्मानं न चेतयते । न च शक्तः साध्यं साधनं वा विभज्य वर्तितुम् । दिव्यं हि चक्षुर्भूतभवद्भविष्यत्सु व्यवहितविप्रकृष्टादिषु च विषयेषु शास्त्रं नामाप्रतिहतवृत्ति । अतो विहाय बाह्यविद्यास्वभिषङ्गमागमय दण्डनीतिं कुलविद्यां तदर्थानुष्ठानेन चावर्जितशक्तिसिद्धिरस्खलितशासनः शाधि चिरमुदधिमेखलामुर्वीम्” इति ।
Q96. उपिरिलिखितपरिच्छेदे समुल्लिखितस्य “पुण्यश्लोकः” इति पदस्य अर्थो वर्तते –
Q97. उपिरिलिखितपरिच्छेदे वर्णितः मन्त्री वसुरक्षितः केन सम्मानितः आसीत् ?
Q98. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं दिव्यं चक्षुः किमस्ति ?
Q99. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं वसुरक्षितः कां विद्यामपहातुमुपदिशति ?
Q100. उपिरिलिखितपरिच्छेदानुसारं पुण्यवर्मा कीदृशमायुः प्राप्तवान् ?
आशा है कि आपको UGC NET JUN 2025 Part – 4 उपयोगी और जानकारीपूर्ण लगा होगा। ऐसी ही उपयोगी जानकारी और मार्गदर्शन के लिए जुड़े रहें gopath.in & boks.in के साथ आपका सहयोग और विश्वास ही हमारी प्रेरणा है।
