प्रिय विद्यार्थियों, इस पोस्ट में UGC NET JUN 2025 PYQs Part – 1 का उत्तर सह प्रश्न है। जो मुख्यतः संस्कृत की विविध प्रतियोगी परिक्षाओं NET JRF, TGT PGT तथा विश्वविद्यालय स्तरीय परीक्षाओं के लिए अत्यंत उपयोगी है।
Q1. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. हिरण्यगर्भः |
I. वेदनावः समुद्रियः |
B. इन्द्रः |
II. यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः |
C. वरुणः |
III. यो अन्तरिक्षं विममे वरीयः |
D. अग्निः |
IV. वर्धमानं स्वे दमे |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A-I,B-II,C-III,D-IV
ख). A-II,B-III,C-I,D-IV
ग). A-II,B-III,C-IV,D-I
घ). A-IV,B-III,C-II,D-I
✅ सही उत्तर:- ख). A-II,B-III,C-I,D-IV
Q2. अर्थसङ्ग्रहानुसारम् अधस्तनाः वेदिविधाः यथाक्रमं लेखनीयाः –
A. अर्थवादः
B. मन्त्रः
C. निषेधः
D. नामधेयः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B, C, D
ख). D, C, B, A
ग). A, D, C, B
घ). B, D, C, A
✅ सही उत्तर:- घ). B, D, C, A
Q3. योगदर्शनस्य प्रथमः उपदेष्टा कः ?
क). पतञ्जलिः
ख). रामदेवः
ग). वाचस्पतिमिश्रः
घ). कपिलमुनिः
✅ सही उत्तर:- क). पतञ्जलिः
Q4. तर्कसङ्ग्रहानुसारं “कारणं त्रिविधं समवायसमवायिनिमित्तभेदात्” । समवायिकारणस्य असमवायिकारणस्य च क्रमानुसारं उदाहरणं चिनुत –
A. तन्तवः पटस्य, पटश्च स्वगतरूपादेः
B. घटाभाववद् भूतलम्
C. वह्निव्याप्यधूमवानयं पर्वतः
D. तन्तुसंयोगः पटस्य, तन्तुरूपं पटरूपस्य
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). A, D केवलम्
ग). B, C केवलम्
घ). B, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). A, D केवलम्
Q5. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. बादरायणः |
I. तत्त्वेशारदी टीका |
B. वाचस्पतिमिश्रः |
II. राजमार्तण्डवृत्तिः |
C. भोजः |
III. योगसूत्रभाष्यम् |
D. विज्ञानभिक्षुः |
IV. योगवार्तिकम् |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A-IV,B-III,C-II,D-I
ख). A-II,D-III,C-I,D-IV
ग). A-III,B-I,C-II,D-IV
घ). A-I,B-II,C-III,D-IV
✅ सही उत्तर:- ग). A-III,B-I,C-II,D-IV
Q6. अधोलिखितेषु “यौ कुत्सितं बहु भाषेते” तौ वर्तेते-
A. वाग्ग्मी
B. वाचालः
C. वाचाटः
D. वातकी
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, D केवलम्
ख). B, C केवलम्
ग). C, D केवलम्
घ). A, C केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). B, C केवलम्
Q7. ‘विद्या ह वै ब्राह्मणमाजगाम गोपाय मे शेवधिष्टेऽहमस्मि’ इत्यंशो कुत्र समुद्धृतः ?
क). निरुक्ते
ख). शिवसङ्कुल्पसूक्ते
ग). वाक्सूक्ते
घ). प्रजापतिसूक्ते
✅ सही उत्तर:- क). निरुक्ते
Q8. जगती-छन्दसा सम्बद्धविषयौ स्तः –
A. अष्टचत्वारिंशद्वर्णाः
B. जलचरगितिः
C. अतिच्छन्दः
D. चत्वारिंशद्वर्णाः
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). A, C केवलम्
ग). B, C केवलम्
घ). A, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). A, C केवलम्
Q9. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. इन्द्रः |
I. धृतव्रतः |
B. अग्निः |
II. बृहत्साम |
C. आदित्यः |
III. रथन्तरं साम |
D. वरुणः |
IV. वैरूपं साम |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A-I,B-II,C-III,D-IV
ख). A-II,B-III,C-IV,D-I
ग). A-II,B-I,C-IV,D-III
घ). A-III,B-I,C-IV,D-II
✅ सही उत्तर:- ख). A-II,B-III,C-IV,D-I
Q10. अधोलिखितेषु भवभूतेः प्रसिद्धम् उपाधिद्वयं विद्यते –
A. मृगराजः
B. कविमृगेन्द्रः
C. वश्यवाक्
D. परिणतप्रज्ञः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, C केवलम्
ख). C, D केवलम्
ग). B, C केवलम्
घ). A, B केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). C, D केवलम्
Q11. अधोलिखितानि आचार्याणां नामानि कालक्रमानुसारं चेतव्यानि-
A. भट्टोजिदीक्षितः
B. कैय्यटः
C. भर्तृहरिः
D. वामनजयादित्यौ
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B, C, D
ख). C, D, B, A
ग). D, A, C, B
घ). B, C, A, D
✅ सही उत्तर:- ख). C, D, B, A
Q12. न्यायसिद्धान्तमुक्तावल्यां कित पदार्थाः निरूपिताः सन्ति ?
क). त्रयः
ख). पञ्च
ग). सप्त
घ). नव
✅ सही उत्तर:- ग). सप्त
Q13. साङ्ख्यकारिकानुसारं प्रत्ययसर्गस्यावान्तरभेदौ चिनुत-
A. विपर्ययः, शक्तिः
B. विपर्ययः, अशक्तिः
C. तुष्टिः, सिद्धिः
D. अतुष्टिः, सिद्धिः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). B, D केवलम्
ग). B, C केवलम्
घ). A, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). B, C केवलम्
इसे भी पढ़ें :- वेद पाणिनीय शिक्षा Ved Panini Shiksha MCQs
Q14. ब्राह्मीलिपेः विकसिते लिपी स्तः –
A. गुप्तलिपिः
B. शारदालिपिः
C. खरोष्ठीलिपिः
D. चीनीलिपिः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). B, C केवलम्
ख). A, C केवलम्
ग). A, B केवलम्
घ). D, C केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). A, B केवलम्
Q15. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. जेगीयते |
I. णिजन्तरूपम् |
B. निद्रापयति |
II. यङन्तरूपम् |
C. दिदृक्षते |
III. नामधातुरूपम् |
D. कलहायते |
IV. सन्नन्तरूपम् |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A-IV,B-II,C-III,D-I
ख). A-II,B-I,C-IV,D-III
ग). A-II,B-IV,C-I,D-III
घ). A-III,B-II,C-IV,D-I
✅ सही उत्तर:- ख). A-II,B-I,C-IV,D-III
Q16. अधोलिखितेषु सात्त्विकपुराणद्वयं चेतव्यम् –
A. शिवपुराणम्
B. भागवतपुराणम्
C. कालिकापुराणम्
D. विष्णुपुराणम्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). B, D केवलम्
ग). C, D केवलम्
घ). A, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ख). B, D केवलम्
Q17. अधोलिखितेषु अनुबन्धचतुष्टयेषु कौ परिगणितौ –
A. अधिकारी
B. ब्रह्म
C. विषयः
D. जीवः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). B, D केवलम्
ग). A, C केवलम्
घ). C, D केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). A, C केवलम्
Q18. अधोलिखितेषु स्त्रीलिङ्गे शतृप्रत्ययान्तं पदद्वयम् अस्ति-
A. पिबती
B. सती
C. दधन्ती
D. जाग्रती
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B केवलम्
ख). B, C केवलम्
ग). B, D केवलम्
घ). A, C केवलम्
✅ सही उत्तर:- ग). B, D केवलम्
इसे भी पढ़ें :- UGC NET DEC 2025 PYQs Part – 1
Q19. अधोलिखितानां शब्दप्रवृत्तीनां यथाशास्त्रक्रमं समुपस्थापयत-
A. डित्थः
B. शुक्लः
C. गौः
D. चलः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B, C, D
ख). B, A, C, D
ग). D, C, B, A
घ). C, B, D, A
✅ सही उत्तर:- घ). C, B, D, A
Q20. प्रथमसूच्या सह द्वितीयसूचीं सुमेलयत-
List I |
List II |
A. पण्डिता-क्षमारावः |
I. गुप्ताशुद्धिप्रदर्शनम् |
B. वेंकटराम-राघवन् |
II. शिवराज्योदयः |
C. अम्बिकादत्त-व्यासः |
III. स्वराजविजयम् |
D. श्रीधरभास्कर-वर्णेकरः |
IV. अभिनवसुन्दरी |
अधस्तनेषु समीचीनं विकल्पं चिनुत-
क). A-II,B-I,C-IV,D-III
ख). A-III,B-IV,C-I,D-II
ग). A-IV,B-II,C-III,D-I
घ). A-I,B-III,C-II,D-IV
✅ सही उत्तर:- ख). A-III,B-IV,C-I,D-II
Q21. भक्त्या ध्वनेः एकत्वं नास्ति-
क). अर्थभेदात्
ख). शब्दभेदात्
ग). रूपभेदात्
घ). सम्बन्धभेदात्
✅ सही उत्तर:- ग). रूपभेदात्
Q22. अधस्तनेषु उपपुराणमस्ति-
क). नारदपुराणम्
ख). गरुडपुराणम्
ग). कालिकापुराणम्
घ). वामनपुराणम्
✅ सही उत्तर:- ग). कालिकापुराणम्
Q23. ऋग्वेदस्य अधोलिखितानि सूक्तानि यथाक्रमं चिनुत –
A. पुरुरवा-उर्वशी-संवादसूक्तम्
B. सरमा-पणि-संवादसूक्तम्
C. विश्वामित्र-नदी-संवादसूक्तम्
D. यम-यमी-संवादसूक्तम्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत-
क). A, B, C, D
ख). C, D, A, B
ग). C, B, D, A
घ). D, C, A, B
✅ सही उत्तर:- ख). C, D, A, B
Q24. धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ ।
यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न तत्कचित् ॥ इत्यनेन कस्य ग्रन्थस्य परिचयः प्राप्यते ?
क). रामायणस्य
ख). मनुस्मृतेः
ग). महाभारतस्य
घ). श्रीमद्भागवतस्य
✅ सही उत्तर:- ग). महाभारतस्य
Q25. “कमलेव मतिः मतिरिव कमला तनुरिव विभा विभेव तनुः ।
धरणीव धृतिधृतिरिव धरणी सततं विभाति बत यस्य ॥” इत्यत्र कोऽलङ्कारः ?
क). अनन्वयः
ख). उत्प्रेक्षा
ग). उपमेयोपमा
घ). मालोपमा
✅ सही उत्तर:- ग). उपमेयोपमा
आशा है कि आपको UGC NET JUN 2025 Part – 1 उपयोगी और जानकारीपूर्ण लगा होगा। ऐसी ही उपयोगी जानकारी और मार्गदर्शन के लिए जुड़े रहें gopath.in & boks.in के साथ आपका सहयोग और विश्वास ही हमारी प्रेरणा है।
इसे भी पढ़ें
इसे भी पढ़ें
